Dondurmada hijyene dikkat ederken sizin bakacağınız unsurlar neler?

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, yaz mevsiminin vazgeçilmez lezzeti olan dondurmanın insanlara faydası olduğu kadar sağlıklı koşullarda üretilmediğinde zararı da olduğunu belirterek, vatandaşları dondurma tüketirken nelere uymaları gerektiği konusunda uyardı.

Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, ”Sütten bulaÅŸabilen verem, brusella, difteri, ishal, tifo, dizanteri gibi pek çok hastalık, saÄŸlıklı koÅŸullarda üretilmeyen, saklanmayan ve tüketilmeyen dondurmalar aracılığıyla insanlara bulaÅŸabilir” dedi.

En sağlıklı dondurmanın pastörize süt ve gerçek meyveler kullanılarak yapıldığını belirten Yorulmaz, meyveli, şeker ve yağ içeriği düşük olan, doğal olmayan hiçbir madde içermeyen, hijyenik ortamlarda, el değmeden yapılan ve uygun şartlarda saklanarak hijyenik malzemelerle temiz külah ya da kaplara konularak tüketicilere ulaştırılan dondurmanın sağlıklı olduğunu söyledi.

Her mevsim tüketilebilecek çok faydalı bir besin olan dondurmanın sindirimi kolay, serinletici ve ferahlatıcı etkileri nedeniyle yaz mevsiminin vazgeçilmez bir besini olduÄŸunu anlatan Yorulmaz, ÅŸunları kaydetti: ”İçinde süt, ÅŸeker, meyveler gibi maddeler nedeniyle, besin deÄŸeri oldukça yüksek olan dondurmada, protein, karbonhidrat ve yaÄŸ gibi temel besin ögeleri ile birlikte, A, D, E, C ve B grubu vitaminler, aynı zamanda kalsiyum, magnezyum, fosfor, sodyum, potasyum, demir ve çinko mineralleri bulunmaktadır. İçindeki bu vitamin ve mineraller saÄŸlığı korumada, hastalıklara karşı direnci artırmada ve vitamin eksikliÄŸini ortadan kaldırmada çok yararlıdır. Dondurma yazın zayıflama diyetlerinde de zengin vitamin ve mineral içeriÄŸi ile son derece faydalı bir besindir.”

Dondurmanın yararları dışında uygun olmayan biçimde hazırlanan ve saklanan dondurmalardaki katkılar ile boya maddeleri dolayısıyla insanlara zararı da olabildiÄŸini belirten Yorulmaz, ”Yapılan çalışmalar, özellikle açıkta satılan dondurmaların pek çoÄŸunun saÄŸlıksız olduÄŸunu göstermektedir. Özellikle nerede hangi ÅŸartlarda üretildiÄŸi bilinmeyen dondurmalarda; izin verilen katkıların aşırı miktarlarda ya da yasaklanmış katkı maddelerinin kullanılması riski bulunmaktadır. Bazen kıvam artırıcı olarak jelatin, ÅŸeker yerine yapay tatlandırıcılar, doÄŸal salep yerine yapay salep, süt yerine süt tozu, meyve yerine meyve boyası ve aromaların katıldığı çalışmalarda gösterilmiÅŸtir” ÅŸeklinde konuÅŸtu. Sütten bulaÅŸabilen verem, brusella, difteri, ishal, tifo, dizanteri gibi pek çok hastalığın, saÄŸlıklı koÅŸullarda üretilmeyen, saklanmayan ve tüketilmeyen dondurmalar aracılığıyla da insanlara bulaÅŸabileceÄŸi uyarısında bulunan Yorulmaz, özellikle ÅŸeker hastaları için hazırlanan dondurmalarda kullanılan yapay tatlandırıcılara baÄŸlı olarak saÄŸlık sorunları ortaya çıkabileceÄŸinden bu tür dondurmaların mümkün olduÄŸunca tüketilmemesinin doÄŸru olacağını ifade etti.

AMBALAJI BOZUK DONDURMALARA DÄ°KKAT

Ambalajlı olarak satılan dondurmalardaki ÅŸekil bozukluÄŸunun, dondurmanın erimiÅŸ ve sonra tekrar donmuÅŸ olduÄŸu anlamına geldiÄŸini belirten Yorulmaz, bu durumdaki dondurmada mikropların kolaylıkla ürediÄŸini söyledi. Külahlara ya da kaplara dondurma koymak amacıyla kullanılan kaşıkların kullanıldıktan sonra genellikle içi su dolu bir kapta bekletildiÄŸini anlatan Yorulmaz, konuÅŸmasını şöyle sürdürdü: ”Kullanım sırasında dış ortamdaki toz ve mikroplarla kirlenen bu kaşıklar aynı zamanda konulduÄŸu kaptaki suyu da kirletmekte ve bu kirlilik daha sonra her kullanıldığında satılan dondurmaya bulaÅŸmaktadır.

Bu da insanları gıda zehirlenmesi dahil olmak üzere ciddi biçimde hasta edebilmektedir. Bu kaşık ve konulduÄŸu kaplar ile dondurma külahları, dış ortamdaki kirliliklerden çok iyi korunmalıdır. Bazı kiÅŸiler, çok soÄŸuk ve donmuÅŸ besinlere duyarlıdır. Bu tür besinleri yediklerinde boÄŸazlarında yanma, öksürük, nefes almada güçlük, baÅŸ aÄŸrısı, burun akıntısı gibi belirtiler gösterebilmektedir. Özellikle solunum sistemine ait hastalıkları ya da duyarlılıkları olan kiÅŸiler daha az miktarda ve daha yavaÅŸ biçimde dondurma yemelidirler.”

Yorulmaz, dondurmanın diğer tatlıların üzerinde servis edildiğinde yüksek kalorili besinlerin daha fazla tüketilmesini ve böylece şişmanlamayı kolaylaştırdığının unutulmaması gerektiğini sözlerine ekledi.

KAYNAK: Milliyet